Публікацыйная этыка

Этычныя прынцыпы для аўтараў

Палітыка аўтарства

Аўтар можа падаваць для публікацыі толькі арыгінальныя тэксты. Працы і / або даныя іншых даследчыкаў, выкарыстаныя ў артыкуле, павінны быць належным чынам пазначаны як цытаты.
Усе артыкулы, прадстаўленыя ў Часопіс, правяраюцца з дапамогай сістэмы антыплагіяту iThenticate. Плагіят, самаплагіят або фальсіфікацыя даных недапушчальныя.
Аўтары, якія прадстаўляюць працы, напісаныя некалькімі Аўтарамі, павінны раскрываць унёсак асобных Аўтараў, у тым ліку афіліяцыю, інфармацыю пра тое, хто адказваў за канцэпцыю, ідэі, метады, пратаколы і г.д., выкарыстаныя ў артыкуле.
Ghostwriting (напісанне артыкулаў “па замове” без указання аўтара) і guest authorship (падаванне асобы, якая не ўнесла ніякага ўкладу ў напісанне артыкула, у шэрагу аўтараў) лічацца парушэннем навуковай этыкі, і любыя выяўленыя выпадкі будуць раскрытыя, у тым ліку будуць апавешчаны адпаведныя арганізацыі: месца працы аўтара, навуковыя таварыствы і асацыяцыі навуковых рэдактараў.
Купля або продаж аўтарства навуковых артыкулаў, незалежна ад таго, былі яны прыняты да публікацыі ці не, недапушчальныя.

Працэдуру разгляду падазрэнняў у плагіяце, самаплагіяце, фальсіфікацыі даных, напісанні тэкстаў пад замову і запрошаным аўтарстве можна знайсці тут: http://www.ebib.pl/pliki/25/full_set_of_polish_flowcharts.pdf

Прынцып роўнага стаўлення

Раса, пол (у тым ліку цяжарнасць і гендарная ідэнтычнасць), сэксуальная арыентацыя, рэлігія, нацыянальнасць, грамадзянства, узрост, сямейнае становішча, інваліднасць і палітычныя погляды Аўтараў не ўплываюць на ацэнку тэкстаў. Артыкулы ацэньваюцца выключна па іх змесце.

Выкананне прававых і этычных патрабаванняў

Аўтары, якія ўдзельнічаюць у даследаванні, павінны выконваць дзеючае заканадаўства і этычныя прынцыпы.

Прадухіленне канфліктаў інтарэсаў

Неапублікаваныя тэксты, канфідэнцыяльная інфармацыя і ідэі павінны захоўвацца ў таямніцы і не могуць выкарыстоўвацца Рэдакцыяй або іншымі асобамі, якія ўдзельнічаюць у працэсе публікацыі, без пісьмовай згоды Аўтараў.
Аўтары, рэцэнзенты і рэдактары абавязаны раскрываць канфлікты інтарэсаў.

Стандарты для Аўтараў

Навуковая сумленнасць:

Аўтары абавязаны прадстаўляць вынікі даследаванняў і аб’ектыўнай дыскусіі, звязанай з імі. Артыкулы павінны ўтрымліваць дастаткова інфармацыі, каб ідэнтыфікаваць крыніцы і іншыя маглі зрабіць рэплікацыю даследавання. Прэзентацыя або інтэрпрэтацыя даных, не адпаведныя прынцыпам этыкі публікацыі, непрымальныя і могуць прывесці да адклікання артыкула.

Арыгінальнасць:

Аўтары могуць прадстаўляць толькі свае ўласныя арыгінальныя працы. Даследаванні і даныя іншых навукоўцаў павінны быць належным чынам і выразна цытаваныя або пазначаныя. Плагіят або фальсіфікацыя даных недапушчальныя.

Доступ да даных:

Аўтараў могуць папрасіць падзяліцца данымі даследавання, якое не згадваецца ў тэксце, і яны абавязаны забяспечыць доступ да гэтых даных нават пасля публікацыі.

Пазбяганне канфлікту інтарэсаў Аўтараў:

Аўтары не павінны публікаваць адно і тое ж даследаванне ў больш чым адным часопісе. Падача аднаго і таго ж рукапісу ў некалькі часопісаў лічыцца неэтычнай.

Надзейнасць крыніц:

Аўтары абавязаны ўключыць у бібліяграфію ўсе публікацыі, якія выкарыстоўваліся пры падрыхтоўцы артыкула.

6. Памылкі ў артыкуле:

Калі аўтары выяўляюць істотныя памылкі або недакладнасці ў сваім артыкуле, яны абавязаны неадкладна паведаміць пра гэта Рэдакцыі, каб артыкул мог быць адкліканы або памылкі выпраўлены.

Функцыі і абавязкі Аўтараў

Часопіс прытрымліваецца рэкамендацый CSE, якія вызначаюць ролі Аўтараў. Адносіны паміж Аўтарам і Рэдактарам заснаваныя на прынцыпе канфідэнцыяльнасці.

Аўтар-карэспандэнт адказвае за ўсю перапіску і запыты паміж Часопісам і Аўтарамі, у тым ліку за ўнясенне выпраўленняў, прадастаўленне зваротнай сувязі і неабходных згод і дазволаў.

Аўтары

падаюць дэкларацыю, якая пацвярджае арыгінальнасць прадстаўленай працы;
раскрываюць арыгінальнасць зместу, свой рэальны ўклад у даследаванне, канфлікты інтарэсаў і крыніцы фінансавання;
выконваюць рэкамендацыі Часопіса або Выдаўца па паўторным выкарыстанні матэрыялаў, абароненых аўтарскім правам, і забяспечваюць іх належнае прадстаўленне. Гэта таксама датычыць папярэдніх уласных прац Аўтараў;
павінны ведаць пра абавязацельствы па абмене данымі, якіх патрабуюць арганізацыі-спонсары (гл. палітыку Часопіса па абмене данымі);
у выпадку даследаванняў з удзелам людзей, канфідэнцыяльных або іншых абароненых законам матэрыялаў Аўтары павінны прадставіць адпаведныя згоды і дазволы.

Часопіс прытрымліваецца рэкамендацый Міжнароднага камітэта рэдактараў медыцынскіх часопісаў (International Committee of Medical Journal Editors ICMJE) і вызначае Аўтара як асобу, якая зрабіла істотны інтэлектуальны ўнёсак у даследаванне, падрыхтавала або крытычна перагледзела рукапіс на прадмет важнага інтэлектуальнага зместу, ухваліла канчатковую версію артыкула для публікацыі і нясе адказнасць за ўсе аспекты працы, звязаныя з яе дакладнасцю і цэласнасцю. Каб лічыцца Аўтарам, неабходна выканаць усе чатыры крытэрыі.

Аўтар, які вядзе перапіску, пацвярджае, што ўсе асобы, пазначаныя ў якасці Аўтараў, зрабілі істотны ўнёсак у даследаванне, прапанаванае да ўвагі ў прадстаўленым артыкуле, і што ўсе гэтыя асобы ўдзельнічалі ў падрыхтоўцы ўсяго рукапісу.

Суаўтары

Асобы, якія не адпавядаюць усім чатыром крытэрыям аўтарства, не могуць быць названыя Аўтарамі. Унёсак кожнага Аўтара павінен быць належным чынам адзначаны ў падзяках у рукапісе ў адпаведнасці з рэкамендацыямі ICMJE. Такія асобы могуць, сярод іншага, адказваць за:

а) атрыманне фінансавання;

б) агульны нагляд за даследчай групай або адміністрацыйную падтрымку;

в) дапамогу ў напісанні;

г) тэхнічнае рэдагаванне;

д) лінгвістычную карэктуру;

е) канчатковую карэктуру.

У выпадку, калі ўнёскі няроўныя, Рэдактары рэкамендуюць падаваць падрабязную інфармацыю пра ўнёсак кожнага Аўтара. Часопіс рашуча падтрымлівае выкарыстанне таксаноміі роляў Аўтараў CRediT для апісання канкрэтных роляў кожнага Аўтара. Больш інфармацыі пра CRediT на:

https://onlinelibrary.wiley.com/doi/epdf/10.1002/leap.1210

Змены ў аўтарстве

Калі Аўтары просяць дадаць або выдаліць Аўтара пасля падачы або публікацыі артыкула, яны павінны абгрунтаваць такую змену і даць згоду ў форме подпісу ад усіх пералічаных Аўтараў, у тым ліку ад асобы, якую трэба дадаць або выдаліць. Змены аўтарства дапускаюцца толькі перад прыняццем рукапісу да публікацыі і толькі пасля адабрэння Рэдактарам. Рэдактар можа ўхваліць змены аўтарства, у тым ліку змену імя, дапаўненне, выдаленне або змяненне парадку аўтараў, пасля таго, як артыкул будзе прыняты да публікацыі. Такія запыты, аднак, прывядуць да прыпынення працы з рукапісам, пакуль не вырашыцца гэтае пытанне. Для ўжо надрукаваных матэрыялаў публікуецца выпраўленне.

Аўтарства штучнага інтэлекту (ШІ)

Пры падачы артыкула Часопіс патрабуе ад Аўтараў раскрыць інфармацыю пра тое, ці выкарыстоўвалі яны тэхналогіі штучнага інтэлекту для стварэння кантэнту (напрыклад, вялікія моўныя мадэлі [LLM], чат-боты або генератары малюнкаў). Аўтары, якія выкарыстоўвалі такія інструменты, павінны пазначыць аб’ём і спосаб іх выкарыстання ў суправаджальным лісце або ў асноўнай частцы прадстаўленага артыкула. Выкарыстанне ШІ для дапамогі ў напісанні павінна быць раскрыта ў раздзеле падзяк. Аўтары абавязаны паведаміць рэдакцыі назву выкарыстанага інструмента ШІ і растлумачыць мэту і спосаб яго выкарыстання падчас працы над артыкулам.ШІ можна выкарыстоўваць для моўнай карэктуры тэксту і тэхнічнага складання бібліяграфіі, але не для напісання самога тэксту.

Часопіс прытрымліваецца вызначэнняў няправільнага аўтарства, распрацаваных Радай навуковых рэдактараў: https://www.councilscienceeditors.org/2-2-authorship-and-authorship-responsibilities.

Канфлікты інтарэсаў / спрэчныя інтарэсы

Усе Аўтары павінны раскрываць любыя канфлікты інтарэсаў, якія вызначаюцца як фінансавыя або асабістыя адносіны з іншымі асобамі ці арганізацыямі, дзеянні, якія могуць паспрыяць прадузятым адносінам да прадстаўленага артыкула. Гэтыя канфлікты ўключаюць сярод іншага сямейныя, працоўныя сувязі, кансультацыйныя паслугі, ганарары і фінансаванне.

Канфлікт інтарэсаў таксама распаўсюджваецца на адносіны Аўтараў з Рэдактарамі, Рэцэнзентамі, Рэдакцыйнай Калегіяй, Рэдакцыяй і Выдаўцом. Аўтарам рэкамендуецца паведамляць пра патэнцыяльныя канфлікты інтарэсаў перад падачай рукапісаў або падчас рэдакцыйнага працэсу. Часопіс таксама прымае раскрыццё інфармацыі, зробленае пасля публікацыі. Патэнцыяльныя канфлікты інтарэсаў сярод супрацоўнікаў Часопіса, у тым ліку Рэдактараў, членаў Рэдакцыйнай Калегіі, супрацоўнікаў і Выдаўца, будуць раскрыты на сайце часопіса.

Інтэлектуальная ўласнасць

Усе Аўтары абавязаны прыняць умовы ЛІЦЭНЗІЙНАГА ДАГАВОРА (UMOWY LICENCYJNEJ). Аўтар-карэспандэнт павінен прадставіць падпісаную дамову пры падачы або прыняцці артыкула. Падаючы рукапіс, Аўтар-карэспандэнт ‒ таксама ад імя ўсіх Аўтараў ‒ пацвярджае, што:

праца з’яўляецца арыгінальнай;
раней не публікавалася і не разглядаецца для публікацыі ў іншым месцы;
усе матэрыялы, абароненыя аўтарскім правам (напрыклад, доўгія цытаты або ўрыўкі), былі належным чынам пазначаны, і аўтар атрымаў дазвол на іх выкарыстанне.

Глядзіце таксама ўкладку ЭТЫЧНЫЯ ПРЫНЦЫПЫ.